×
ΣΩΣΤΕ ΤΟΝ ΥΔΡΟΦΟΡEA ΤΗΣ ΜΕΣΑΡΑΣ (SAVE THE MESARA AQUIFER)
Δημιουργός ψηφίσματος:
Elef. G.
- Παραλήπτες:
Προς: Περιφέρεια Κρήτης
Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης
Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργεια
Ο κάμπος της Μεσαράς πεθαίνει. Όχι αύριο. Τώρα.
Ο υδροφόρος ορίζοντας — η αόρατη δεξαμενή κάτω από τα χωράφια μας που τροφοδοτεί 2.474 γεωτρήσεις και στηρίζει ολόκληρη την οικονομία της περιοχής — έχει πέσει σε επίπεδα που κανένας δεν φανταζόταν πριν λίγες δεκαετίες.
Τα γεγονότα, σύμφωνα με δημοσιευμένες επιστημονικές μελέτες:
Η στάθμη του υπόγειου νερού στη Δυτική Μεσαρά βρίσκεται 55 μέτρα κάτω από τη στάθμη θάλασσας (Michalakis et al., 2025). Το έδαφος καθιζάνει με ρυθμό 31,2 χιλιοστά τον χρόνο — σε 30 χρόνια αυτό σημαίνει σχεδόν ένα μέτρο. Η αποθηκευτική ικανότητα του υδροφόρου έχει μειωθεί μόνιμα από 86 σε 55 εκατομμύρια κυβικά μέτρα. Αντλούμε πάνω από 53 εκατομμύρια κυβικά τον χρόνο. Ο Γεροπόταμος χάνει κατά μέσο όρο 16,88 εκατομμύρια κυβικά μέτρα καθαρού νερού στη θάλασσα κάθε χειμώνα.
Αυτά δεν είναι απλές εκτιμήσεις, είναι μετρήσεις, δημοσιευμένες σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά.
Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΚΡΙΣΙΜΗ
───────────────────────────────────
Στην περιοχή του Τυμπακίου, η θάλασσα εισχωρεί στον υδροφόρο. Γεωτρήσεις που πριν 30 χρόνια έδιναν 300 κυβικά την ώρα, σήμερα δίνουν το ένα δέκατο. Στο μεγαλύτερο κάμπο της Κρήτης, που παράγει το μεγαλύτερο μέρος του ελαιολάδου και των κηπευτικών του νησιού, ο αγρότης δεν ξέρει αν θα έχει νερό τη χρονιά που έρχεται.
Πριν το 1980, η στάθμη ήταν κοντά στην επιφάνεια. Οι ελαιώνες δεν χρειάζονταν πότισμα. Σήμερα, 40 χρόνια μετά, ζούμε τις συνέπειες μιας ανεξέλεγκτης εκμετάλλευσης που κανείς δεν σταμάτησε.
ΥΠΑΡΧΕΙ ΛΥΣΗ — ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ ΔΟΚΙΜΑΣΜΕΝΗ
───────────────────────────────────
Η Κύπρος, με ξηρότερο κλίμα, λειτουργεί ήδη δεκάδες λεκάνες εμπλουτισμού υδροφόρου. Στο δέλτα του ποταμού Κούρη, κοντά στη Λεμεσό, 17 λεκάνες εμπλουτισμού δέχονται νερό ποταμού και το διηθούν στο υπέδαφος. Στην Καλιφόρνια, αγρότες πλημμυρίζουν τα χωράφια τους τον χειμώνα για να γεμίσουν τον υδροφόρο. Στο Ισραήλ, 130 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού εμπλουτίζουν τον υδροφόρο κάθε χρόνο.
Μελέτη του Πολυτεχνείου Κρήτης (Varouchakis et al., 2023) έχει ήδη εντοπίσει τις ιδανικές θέσεις στη Μεσαρά: Μοίρες, Άγιος Ιωάννης, Καλύβια. Η γεωλογία είναι εξαιρετική — αλλουβιακές αποθέσεις με αγωγιμότητα έως 120 μέτρα την ημέρα.
Και το πιο τραγικό: στη Μεσαρά υπήρξε ήδη έργο εμπλουτισμού υδροφόρου, χρηματοδοτημένο από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σήμερα βρίσκεται εγκαταλελειμμένο δίπλα στον Γεροπόταμο, κάτω από το χωριό Πέρι.
ΤΙ ΖΗΤΑΜΕ
───────────────────────────────────
Ζητάμε από την Περιφέρεια Κρήτης, την Αποκεντρωμένη Διοίκηση και το Υπουργείο Περιβάλλοντος:
1. Την άμεση έγκριση και κατασκευή τουλάχιστον 10 ρουφραγμάτων κατά μήκος του Γεροπόταμου, ώστε να ανακόπτεται η χειμερινή ροή και να διηθείται στον υδροφόρο αντί να χάνεται στη θάλασσα. Έχει γίνει στο παρελθόν, τα σχέδια υπάρχουν το κόστος είναι μικρότερο από 1 εκατομμύριο ανά μονάδα.
2. Την αποκατάσταση και επαναλειτουργία του υπάρχοντος σταθμού εμπλουτισμού στο Πέρι.
3. Τη δρομολόγηση πιλοτικού προγράμματος λεκανών εμπλουτισμού στις θέσεις που έχει υποδείξει η μελέτη του Πολυτεχνείου Κρήτης.
4. Την εγκατάσταση μόνιμης μονάδας παρακολούθησης του ύψους του υδροφόρου, με δεδομένα προσβάσιμα διαδικτυακά σε πραγματικό χρόνο. Οι Μεσαρίτες πρέπει να πάψουν να αγωνιούν μετρώντας χιλιοστά βροχής και την στάθμη του φράγματος. Πρέπει να μπορούν να βλέπουν την κατάσταση του υδροφόρου τους από το κινητό τους, κάθε στιγμή, όπως βλέπουν τον καιρό. Αυτό δεν είναι πολυτέλεια — είναι το ελάχιστο που αξίζει σε μια κοινότητα που η ζωή της εξαρτάται από αυτό το νερό.
Τα ρουφράγματα δεν είναι ακριβές κατασκευές. Είναι χαμηλά φράγματα μέσα στην κοίτη του ποταμού, από τοπικά υλικά, που επιβραδύνουν τη ροή και δίνουν χρόνο στο νερό να περάσει στο υπέδαφος η να διαμοιραστεί στον κάμπο με τα κανάλια που μας προίκισε ο αναδασμός της γης της δεκαετίας του 60 και 70. . Η Κύπρος κατασκεύασε επτά στον ποταμό Περιστερώνα. Εμείς ζητάμε δέκα στον Γεροπόταμο.
ΓΙΑΤΙ ΤΩΡΑ
───────────────────────────────────
Αυτό δεν είναι πολιτικό αίτημα. Η Μεσαρά έχει αγνοηθεί συστηματικά από κάθε κυβέρνηση, κάθε περιφερειακή αρχή, κάθε διοίκηση. Τα κόμματα αλλάζουν, οι υποσχέσεις επαναλαμβάνονται, ο υδροφόρος συνεχίζει να πέφτει.
Ο κάμπος που τρέφει ολόκληρη την Κρήτη δεν έχει πια την πολυτέλεια να περιμένει μάστερ πλαν, μελέτες μελετών, και συνέδρια. Χρειάζεται πράξεις. Απλές, δοκιμασμένες, εφαρμόσιμες αύριο το πρωί.
Δέκα ρουφράγματα στον Γεροπόταμο. Αποκατάσταση του σταθμού στο Πέρι. Μία πιλοτική λεκάνη εμπλουτισμού στις Μοίρες. Ένας σταθμός παρακολούθησης που να βλέπει ο κόσμος τι γίνεται με το νερό του.
Κανένα δεν είναι ακριβό. Κανένα δεν χρειάζεται χρόνια σχεδιασμού.Ναι η εκτροπή του πλατύ ποταμού θα έλυνε προβλήματα αλλά πότε;
Υπογράψτε. Μοιράστε το. Η Μεσαρά μας χρειάζεται.
───────────────────────────────────
The Messara plain is dying. Not tomorrow. Now.
The aquifer—the invisible reservoir beneath our fields that supplies 2,474 wells and supports the entire local economy—has dropped to levels no one could have imagined a few decades ago. The facts, according to published scientific studies: Groundwater levels in Western Messara are now 55 meters below sea level (Michalakis et al., 2025). The land is subsiding at a rate of 31.2 millimeters per year—over 30 years, that amounts to nearly one meter. The storage capacity of the aquifer has permanently decreased from 86 to 55 million cubic meters.
We extract more than 53 million cubic meters per year. The Geropotamos River loses, on average, 16.88 million cubic meters of fresh water to the sea every winter. These are not rough estimates. These are measurements, published in international scientific journals. THE SITUATION IS CRITICAL In the Tympaki area, seawater is intruding into the aquifer. Wells that produced 300 cubic meters per hour 30 years ago now yield one-tenth of that. In the largest plain of Crete—the one that produces most of the island’s olive oil and vegetables—farmers no longer know if they will have water next year. Before 1980, groundwater levels were close to the surface. Olive groves required no irrigation. Today, 40 years later, we are living the consequences of uncontrolled exploitation that no one ever stopped.
THERE IS A SOLUTION — AND IT IS PROVEN Cyprus, with a drier climate, already operates dozens of aquifer recharge basins. In the Kouris River delta near Limassol, 17 recharge basins collect river water and allow it to infiltrate into the ground. In California, farmers flood their fields in winter to replenish aquifers. In Israel, 130 million cubic meters of water recharge aquifers every year. A study by the Technical University of Crete (Varouchakis et al., 2023) has already identified ideal locations in Messara: Moires, Agios Ioannis, and Kalyvia. The geology is excellent—alluvial deposits with permeability reaching 120 meters per day. And the most tragic part: a recharge project already existed in Messara, funded by the European Union. Today, it lies abandoned next to the Geropotamos River, below the village of Peri.
WHAT WE DEMAND
We call on the Region of Crete, the Decentralized Administration, and the Ministry of Environment:
WHY NOW
This is not a political demand. Messara has been systematically ignored by every government, every regional authority, every administration. Parties change, promises repeat, and the aquifer continues to decline. The plain that feeds all of Crete no longer has the luxury of waiting for master plans, endless studies, and conferences. It needs action. Simple, proven, implementable actions—starting tomorrow morning. Ten check dams on the Geropotamos.
Restoration of the Peri station.
One pilot recharge basin in Moires.
A monitoring system that shows people what is happening to their water. None of these are expensive.
None require years of planning.
Yes, diverting the Platy River could solve major problems—but when? Sign it. Share it. Messara needs us.
Πηγές:
Michalakis, Loupasakis & Tsolaki (2025).
Groundwater Overexploitation and Land Subsidence
in the Messara Basin, Crete. Land, 14(11), 2124.
Varouchakis et al. (2023). An integrated method
to study and plan aquifer recharge.
Hydrology Research, 54(1), 1-13.
Akrotiri MAR System, Cyprus (2016-2020).
Hydrology 2025, 12(5), 123.
Tzoraki et al. (2018). Assessing the efficiency
of a coastal MAR system in Cyprus.
Science of the Total Environment, 626, 875-886.
Ο υδροφόρος ορίζοντας — η αόρατη δεξαμενή κάτω από τα χωράφια μας που τροφοδοτεί 2.474 γεωτρήσεις και στηρίζει ολόκληρη την οικονομία της περιοχής — έχει πέσει σε επίπεδα που κανένας δεν φανταζόταν πριν λίγες δεκαετίες.
Τα γεγονότα, σύμφωνα με δημοσιευμένες επιστημονικές μελέτες:
Η στάθμη του υπόγειου νερού στη Δυτική Μεσαρά βρίσκεται 55 μέτρα κάτω από τη στάθμη θάλασσας (Michalakis et al., 2025). Το έδαφος καθιζάνει με ρυθμό 31,2 χιλιοστά τον χρόνο — σε 30 χρόνια αυτό σημαίνει σχεδόν ένα μέτρο. Η αποθηκευτική ικανότητα του υδροφόρου έχει μειωθεί μόνιμα από 86 σε 55 εκατομμύρια κυβικά μέτρα. Αντλούμε πάνω από 53 εκατομμύρια κυβικά τον χρόνο. Ο Γεροπόταμος χάνει κατά μέσο όρο 16,88 εκατομμύρια κυβικά μέτρα καθαρού νερού στη θάλασσα κάθε χειμώνα.
Αυτά δεν είναι απλές εκτιμήσεις, είναι μετρήσεις, δημοσιευμένες σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά.
Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΚΡΙΣΙΜΗ
───────────────────────────────────
Στην περιοχή του Τυμπακίου, η θάλασσα εισχωρεί στον υδροφόρο. Γεωτρήσεις που πριν 30 χρόνια έδιναν 300 κυβικά την ώρα, σήμερα δίνουν το ένα δέκατο. Στο μεγαλύτερο κάμπο της Κρήτης, που παράγει το μεγαλύτερο μέρος του ελαιολάδου και των κηπευτικών του νησιού, ο αγρότης δεν ξέρει αν θα έχει νερό τη χρονιά που έρχεται.
Πριν το 1980, η στάθμη ήταν κοντά στην επιφάνεια. Οι ελαιώνες δεν χρειάζονταν πότισμα. Σήμερα, 40 χρόνια μετά, ζούμε τις συνέπειες μιας ανεξέλεγκτης εκμετάλλευσης που κανείς δεν σταμάτησε.
ΥΠΑΡΧΕΙ ΛΥΣΗ — ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ ΔΟΚΙΜΑΣΜΕΝΗ
───────────────────────────────────
Η Κύπρος, με ξηρότερο κλίμα, λειτουργεί ήδη δεκάδες λεκάνες εμπλουτισμού υδροφόρου. Στο δέλτα του ποταμού Κούρη, κοντά στη Λεμεσό, 17 λεκάνες εμπλουτισμού δέχονται νερό ποταμού και το διηθούν στο υπέδαφος. Στην Καλιφόρνια, αγρότες πλημμυρίζουν τα χωράφια τους τον χειμώνα για να γεμίσουν τον υδροφόρο. Στο Ισραήλ, 130 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού εμπλουτίζουν τον υδροφόρο κάθε χρόνο.
Μελέτη του Πολυτεχνείου Κρήτης (Varouchakis et al., 2023) έχει ήδη εντοπίσει τις ιδανικές θέσεις στη Μεσαρά: Μοίρες, Άγιος Ιωάννης, Καλύβια. Η γεωλογία είναι εξαιρετική — αλλουβιακές αποθέσεις με αγωγιμότητα έως 120 μέτρα την ημέρα.
Και το πιο τραγικό: στη Μεσαρά υπήρξε ήδη έργο εμπλουτισμού υδροφόρου, χρηματοδοτημένο από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σήμερα βρίσκεται εγκαταλελειμμένο δίπλα στον Γεροπόταμο, κάτω από το χωριό Πέρι.
ΤΙ ΖΗΤΑΜΕ
───────────────────────────────────
Ζητάμε από την Περιφέρεια Κρήτης, την Αποκεντρωμένη Διοίκηση και το Υπουργείο Περιβάλλοντος:
1. Την άμεση έγκριση και κατασκευή τουλάχιστον 10 ρουφραγμάτων κατά μήκος του Γεροπόταμου, ώστε να ανακόπτεται η χειμερινή ροή και να διηθείται στον υδροφόρο αντί να χάνεται στη θάλασσα. Έχει γίνει στο παρελθόν, τα σχέδια υπάρχουν το κόστος είναι μικρότερο από 1 εκατομμύριο ανά μονάδα.
2. Την αποκατάσταση και επαναλειτουργία του υπάρχοντος σταθμού εμπλουτισμού στο Πέρι.
3. Τη δρομολόγηση πιλοτικού προγράμματος λεκανών εμπλουτισμού στις θέσεις που έχει υποδείξει η μελέτη του Πολυτεχνείου Κρήτης.
4. Την εγκατάσταση μόνιμης μονάδας παρακολούθησης του ύψους του υδροφόρου, με δεδομένα προσβάσιμα διαδικτυακά σε πραγματικό χρόνο. Οι Μεσαρίτες πρέπει να πάψουν να αγωνιούν μετρώντας χιλιοστά βροχής και την στάθμη του φράγματος. Πρέπει να μπορούν να βλέπουν την κατάσταση του υδροφόρου τους από το κινητό τους, κάθε στιγμή, όπως βλέπουν τον καιρό. Αυτό δεν είναι πολυτέλεια — είναι το ελάχιστο που αξίζει σε μια κοινότητα που η ζωή της εξαρτάται από αυτό το νερό.
Τα ρουφράγματα δεν είναι ακριβές κατασκευές. Είναι χαμηλά φράγματα μέσα στην κοίτη του ποταμού, από τοπικά υλικά, που επιβραδύνουν τη ροή και δίνουν χρόνο στο νερό να περάσει στο υπέδαφος η να διαμοιραστεί στον κάμπο με τα κανάλια που μας προίκισε ο αναδασμός της γης της δεκαετίας του 60 και 70. . Η Κύπρος κατασκεύασε επτά στον ποταμό Περιστερώνα. Εμείς ζητάμε δέκα στον Γεροπόταμο.
ΓΙΑΤΙ ΤΩΡΑ
───────────────────────────────────
Αυτό δεν είναι πολιτικό αίτημα. Η Μεσαρά έχει αγνοηθεί συστηματικά από κάθε κυβέρνηση, κάθε περιφερειακή αρχή, κάθε διοίκηση. Τα κόμματα αλλάζουν, οι υποσχέσεις επαναλαμβάνονται, ο υδροφόρος συνεχίζει να πέφτει.
Ο κάμπος που τρέφει ολόκληρη την Κρήτη δεν έχει πια την πολυτέλεια να περιμένει μάστερ πλαν, μελέτες μελετών, και συνέδρια. Χρειάζεται πράξεις. Απλές, δοκιμασμένες, εφαρμόσιμες αύριο το πρωί.
Δέκα ρουφράγματα στον Γεροπόταμο. Αποκατάσταση του σταθμού στο Πέρι. Μία πιλοτική λεκάνη εμπλουτισμού στις Μοίρες. Ένας σταθμός παρακολούθησης που να βλέπει ο κόσμος τι γίνεται με το νερό του.
Κανένα δεν είναι ακριβό. Κανένα δεν χρειάζεται χρόνια σχεδιασμού.Ναι η εκτροπή του πλατύ ποταμού θα έλυνε προβλήματα αλλά πότε;
Υπογράψτε. Μοιράστε το. Η Μεσαρά μας χρειάζεται.
───────────────────────────────────
The Messara plain is dying. Not tomorrow. Now.
The aquifer—the invisible reservoir beneath our fields that supplies 2,474 wells and supports the entire local economy—has dropped to levels no one could have imagined a few decades ago. The facts, according to published scientific studies: Groundwater levels in Western Messara are now 55 meters below sea level (Michalakis et al., 2025). The land is subsiding at a rate of 31.2 millimeters per year—over 30 years, that amounts to nearly one meter. The storage capacity of the aquifer has permanently decreased from 86 to 55 million cubic meters.
We extract more than 53 million cubic meters per year. The Geropotamos River loses, on average, 16.88 million cubic meters of fresh water to the sea every winter. These are not rough estimates. These are measurements, published in international scientific journals. THE SITUATION IS CRITICAL In the Tympaki area, seawater is intruding into the aquifer. Wells that produced 300 cubic meters per hour 30 years ago now yield one-tenth of that. In the largest plain of Crete—the one that produces most of the island’s olive oil and vegetables—farmers no longer know if they will have water next year. Before 1980, groundwater levels were close to the surface. Olive groves required no irrigation. Today, 40 years later, we are living the consequences of uncontrolled exploitation that no one ever stopped.
THERE IS A SOLUTION — AND IT IS PROVEN Cyprus, with a drier climate, already operates dozens of aquifer recharge basins. In the Kouris River delta near Limassol, 17 recharge basins collect river water and allow it to infiltrate into the ground. In California, farmers flood their fields in winter to replenish aquifers. In Israel, 130 million cubic meters of water recharge aquifers every year. A study by the Technical University of Crete (Varouchakis et al., 2023) has already identified ideal locations in Messara: Moires, Agios Ioannis, and Kalyvia. The geology is excellent—alluvial deposits with permeability reaching 120 meters per day. And the most tragic part: a recharge project already existed in Messara, funded by the European Union. Today, it lies abandoned next to the Geropotamos River, below the village of Peri.
WHAT WE DEMAND
We call on the Region of Crete, the Decentralized Administration, and the Ministry of Environment:
- Immediate approval and construction of at least 10 check dams along the Geropotamos River, to slow winter flows and allow water to infiltrate the aquifer instead of being lost to the sea. This has been done before; plans already exist. The cost is less than €1 million per unit.
- Restoration and reactivation of the existing recharge station at Peri.
- Launch of a pilot recharge basin program at the locations identified by the Technical University of Crete.
-
Installation of a permanent groundwater monitoring system, with real-time data accessible online.
The people of Messara must stop living in uncertainty—counting rainfall and reservoir levels. They must be able to see the state of their aquifer on their phones, at any moment, just as they check the weather.
WHY NOW
This is not a political demand. Messara has been systematically ignored by every government, every regional authority, every administration. Parties change, promises repeat, and the aquifer continues to decline. The plain that feeds all of Crete no longer has the luxury of waiting for master plans, endless studies, and conferences. It needs action. Simple, proven, implementable actions—starting tomorrow morning. Ten check dams on the Geropotamos.
Restoration of the Peri station.
One pilot recharge basin in Moires.
A monitoring system that shows people what is happening to their water. None of these are expensive.
None require years of planning.
Yes, diverting the Platy River could solve major problems—but when? Sign it. Share it. Messara needs us.
Πηγές:
Michalakis, Loupasakis & Tsolaki (2025).
Groundwater Overexploitation and Land Subsidence
in the Messara Basin, Crete. Land, 14(11), 2124.
Varouchakis et al. (2023). An integrated method
to study and plan aquifer recharge.
Hydrology Research, 54(1), 1-13.
Akrotiri MAR System, Cyprus (2016-2020).
Hydrology 2025, 12(5), 123.
Tzoraki et al. (2018). Assessing the efficiency
of a coastal MAR system in Cyprus.
Science of the Total Environment, 626, 875-886.
Δημοσιεύτηκε
(Ενημερώθηκε )
Κατάγγειλε αυτό το ψήφισμα
Παρουσιάστηκε σφάλμα κατά την υποβολή των αρχείων και/ή των σχολίων σου.